S\u0105 takie dni, po kt\u00f3rych trudno zrozumie\u0107 w\u0142asne zm\u0119czenie. Patrzysz na to, co zrobi\u0142a\u015b, i w\u0142a\u015bciwie nie widzisz niczego szczeg\u00f3lnego. Nie mia\u0142a\u015b wyj\u0105tkowo du\u017co pracy. Nie za\u0142atwia\u0142a\u015b dziesi\u0119ciu spraw. Mo\u017ce nawet spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 dnia sp\u0119dzi\u0142a\u015b w domu. A mimo to wieczorem czujesz, jakby kto\u015b wyci\u0105gn\u0105\u0142 z Ciebie ca\u0142\u0105 energi\u0119. Wtedy \u0142atwo pojawia si\u0119 my\u015bl: \u201ePrzecie\u017c prawie nic dzisiaj nie zrobi\u0142am. Dlaczego jestem tak zm\u0119czona?\u201d. Problem w tym, \u017ce kiedy oceniamy koszt dnia, najcz\u0119\u015bciej patrzymy na rzeczy, kt\u00f3re da si\u0119 zobaczy\u0107 i policzy\u0107. Praca. Zakupy. Sprz\u0105tanie. Trening. Spotkanie. Lista zada\u0144. Tymczasem nasze zasoby mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane r\u00f3wnie\u017c przez rzeczy, kt\u00f3rych na \u017cadnej li\u015bcie nie zapisujemy.<\/p>\n
Wyobra\u017a sobie dzie\u0144, w kt\u00f3rym nie masz wielu obowi\u0105zk\u00f3w. Rano sprawdzasz telefon jeszcze w \u0142\u00f3\u017cku. Czytasz wiadomo\u015bci, zagl\u0105dasz do medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych, odpowiadasz na kilka komunikat\u00f3w. Podczas \u015bniadania co\u015b ogl\u0105dasz. P\u00f3\u017aniej pr\u00f3bujesz zrobi\u0107 jedn\u0105 rzecz, ale co jaki\u015b czas wracasz do telefonu. Przypomina Ci si\u0119 sprawa, kt\u00f3r\u0105 trzeba za\u0142atwi\u0107 w przysz\u0142ym tygodniu. Kto\u015b do Ciebie pisze. Za oknem jest ha\u0142as. W\u0142\u0105czasz muzyk\u0119. Potem film. W trakcie filmu znowu bierzesz telefon. Gdyby wieczorem kto\u015b zapyta\u0142 Ci\u0119: \u201eCo dzisiaj robi\u0142a\u015b?\u201d, odpowied\u017a mog\u0142aby brzmie\u0107: \u201eW sumie niewiele\u201d. Ale to nie oznacza, \u017ce przez ten czas nic nie domaga\u0142o si\u0119 Twojej uwagi. I w\u0142a\u015bnie tutaj warto rozszerzy\u0107 spos\u00f3b, w jaki patrzymy na w\u0142asne zasoby. Obci\u0105\u017cenie dnia nie sk\u0142ada si\u0119 wy\u0142\u0105cznie z du\u017cych zada\u0144. Mo\u017ce powstawa\u0107 r\u00f3wnie\u017c z wielu niewielkich rzeczy, pomi\u0119dzy kt\u00f3rymi nieustannie przenosisz uwag\u0119. Badania nad korzystaniem z wielu medi\u00f3w jednocze\u015bnie pokazuj\u0105, \u017ce przetwarzanie kilku strumieni informacji wi\u0105\u017ce si\u0119 z wymaganiami wobec uwagi i kontroli poznawczej. Jednocze\u015bnie wyniki bada\u0144 nad d\u0142ugofalowym wp\u0142ywem tzw. media multitaskingu nie s\u0105 jednoznaczne, dlatego nie ma podstaw, by upraszcza\u0107 temat do stwierdzenia \u201etelefon niszczy koncentracj\u0119\u201d. Znacznie bezpieczniej powiedzie\u0107, \u017ce ci\u0105g\u0142e prze\u0142\u0105czanie si\u0119 mi\u0119dzy informacjami jest kolejn\u0105 czynno\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 nasz umys\u0142 musi obs\u0142u\u017cy\u0107.<\/p>\n
S\u0142owo \u201eprzebod\u017acowanie\u201d jest dzi\u015b u\u017cywane bardzo cz\u0119sto. Nie jest jednak konkretn\u0105 diagnoz\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna postawi\u0107 sobie na podstawie kilku objaw\u00f3w. W codziennym j\u0119zyku dobrze opisuje stan, w kt\u00f3rym liczba, intensywno\u015b\u0107 albo ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 docieraj\u0105cych do nas bod\u017ac\u00f3w zaczyna by\u0107 trudna do komfortowego przetwarzania. I nie chodzi wy\u0142\u0105cznie o g\u0142o\u015bn\u0105 muzyk\u0119, ostre \u015bwiat\u0142o czy zat\u0142oczone miejsce. Bod\u017acem mo\u017ce by\u0107 d\u017awi\u0119k powiadomienia. Rozmowa prowadzona obok. Kolejna wiadomo\u015b\u0107. Film odtwarzany w tle. Nowa informacja. Konieczno\u015b\u0107 podj\u0119cia decyzji. Przeskakiwanie mi\u0119dzy aplikacjami. Pr\u00f3ba skupienia si\u0119 przy jednoczesnym kontrolowaniu telefonu. Do tego dochodzi jeszcze \u015bwiat wewn\u0119trzny. Niedoko\u0144czona rozmowa. Decyzja, kt\u00f3r\u0105 odk\u0142adasz. Rzecz, o kt\u00f3rej boisz si\u0119 zapomnie\u0107. My\u015bl wracaj\u0105ca kilka razy w ci\u0105gu dnia. Nie wszystko dzia\u0142a na ka\u017cdego tak samo. To, co dla jednej osoby jest neutralnym t\u0142em, dla innej mo\u017ce by\u0107 m\u0119cz\u0105ce. R\u00f3wnie\u017c u tej samej osoby tolerancja na ilo\u015b\u0107 bod\u017ac\u00f3w mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 inaczej w r\u00f3\u017cnych dniach. Dlatego wa\u017cniejsze od tworzenia uniwersalnej listy \u201ez\u0142ych bod\u017ac\u00f3w\u201d jest nauczenie si\u0119 zauwa\u017cania w\u0142asnej reakcji.<\/p>\n
Wyobra\u017a sobie dwie osoby. Pierwsza ma pi\u0119\u0107 konkretnych rzeczy do zrobienia. Wykonuje je po kolei, pomi\u0119dzy nimi ma troch\u0119 spokoju, a wieczorem ko\u0144czy prac\u0119. Druga ma tylko dwa zadania. Ale wykonuj\u0105c pierwsze, kilkana\u015bcie razy sprawdza telefon. Odpowiada na wiadomo\u015bci. W po\u0142owie przypomina sobie o czym\u015b innym. Otwiera kolejn\u0105 zak\u0142adk\u0119. Kto\u015b do niej dzwoni. Wraca do zadania. W\u0142\u0105cza co\u015b w tle. Znowu zerka na telefon. Kt\u00f3ra z nich powinna by\u0107 bardziej zm\u0119czona? Nie da si\u0119 tego okre\u015bli\u0107 wy\u0142\u0105cznie na podstawie liczby zada\u0144. To wa\u017cne, bo bardzo cz\u0119sto w\u0142asne zm\u0119czenie oceniamy w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b: \u201eNie zrobi\u0142am wystarczaj\u0105co du\u017co, \u017ceby mie\u0107 prawo by\u0107 zm\u0119czona\u201d. Tymczasem zm\u0119czenie nie musi przechodzi\u0107 przez system zatwierdzania. Mo\u017cesz po prostu zacz\u0105\u0107 obserwowa\u0107, co poprzedza moment, w kt\u00f3rym czujesz, \u017ce masz ju\u017c wszystkiego za du\u017co.<\/p>\n
Po trudnym dniu k\u0142adziesz si\u0119 na kanapie. Wreszcie niczego nie musisz robi\u0107. Bierzesz telefon. Przez nast\u0119pne czterdzie\u015bci minut ogl\u0105dasz kr\u00f3tkie filmy. Potem odpisujesz na wiadomo\u015b\u0107. W\u0142\u0105czasz serial. Podczas serialu ponownie zagl\u0105dasz do telefonu. Fizycznie rzeczywi\u015bcie odpoczywasz. Nie oznacza to jednak automatycznie, \u017ce odpoczywa r\u00f3wnie\u017c Twoja uwaga. To rozr\u00f3\u017cnienie jest wa\u017cne: brak obowi\u0105zk\u00f3w nie jest tym samym co brak nap\u0142ywaj\u0105cych informacji. Nie oznacza to te\u017c, \u017ce scrollowanie, serial albo podcast s\u0105 \u201ez\u0142ym odpoczynkiem\u201d. Mog\u0105 by\u0107 przyjemne, odpr\u0119\u017caj\u0105ce i dok\u0142adnie tym, czego danego wieczoru potrzebujesz. Problem zaczyna si\u0119 raczej wtedy, kiedy ka\u017cd\u0105 woln\u0105 przestrze\u0144 automatycznie wype\u0142niamy kolejnym strumieniem tre\u015bci, a p\u00f3\u017aniej dziwimy si\u0119, \u017ce sama bezczynno\u015b\u0107 nie przynios\u0142a oczekiwanego poczucia regeneracji. Badania nad media multitaskingiem nie daj\u0105 prostego obrazu \u201ewi\u0119cej medi\u00f3w = gorszy m\u00f3zg\u201d. Wyniki r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy badaniami, a zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy cz\u0119stym korzystaniem z wielu medi\u00f3w a funkcjonowaniem uwagi bywaj\u0105 niewielkie lub niejednoznaczne. To kolejny argument, \u017ceby zamiast demonizowa\u0107 technologi\u0119, obserwowa\u0107 w\u0142asny spos\u00f3b korzystania z niej i jego konsekwencje.<\/p>\n
Czasem potrzebujesz po prostu po\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 i niczego od siebie nie wymaga\u0107. Innym razem cia\u0142o wcale nie jest najbardziej zm\u0119czon\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Ciebie. Je\u015bli przez kilka godzin by\u0142a\u015b w g\u0142o\u015bnym otoczeniu, by\u0107 mo\u017ce potrzebujesz mniej d\u017awi\u0119k\u00f3w. Je\u015bli ca\u0142y dzie\u0144 podejmowa\u0142a\u015b decyzje, mo\u017cesz nie mie\u0107 ochoty wybiera\u0107 kolejnej rzeczy. Je\u015bli bez przerwy przeskakiwa\u0142a\u015b mi\u0119dzy informacjami, by\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie uwaga potrzebuje chwili, w kt\u00f3rej nic nowego nie musi obs\u0142ugiwa\u0107. Nie chodzi wi\u0119c o stworzenie idealnego rytua\u0142u odpoczynku. Chodzi o zadanie sobie bardziej precyzyjnego pytania: Czym w\u0142a\u015bciwie jestem teraz zm\u0119czona? Bo odpowied\u017a \u201ewszystkim\u201d czasem jest prawdziwa. Ale czasami po chwili okazuje si\u0119, \u017ce najbardziej m\u0119czy Ci\u0119 ha\u0142as. Albo ludzie. Albo podejmowanie decyzji. Albo ekran. Albo jedna sprawa, kt\u00f3ra od rana kr\u0105\u017cy Ci po g\u0142owie. A kiedy potrafisz to zauwa\u017cy\u0107, \u0142atwiej zdecydowa\u0107, czego potrzebujesz mniej.<\/p>\n
Kiedy czujemy przeci\u0105\u017cenie, cz\u0119sto pr\u00f3bujemy natychmiast co\u015b z nim zrobi\u0107. Wy\u0142\u0105czy\u0107 telefon. Medytowa\u0107. I\u015b\u0107 spa\u0107 wcze\u015bniej. Odwo\u0142a\u0107 plany. Zrobi\u0107 sobie \u201edetoks od bod\u017ac\u00f3w\u201d. Tymczasem pierwszym krokiem wcale nie musi by\u0107 eliminowanie czegokolwiek. Najpierw mo\u017cesz po prostu zobaczy\u0107 sw\u00f3j dzie\u0144 troch\u0119 dok\u0142adniej. Zamiast pyta\u0107: \u201eCo dzisiaj zrobi\u0142am?\u201d, zapytaj: \u201eCo dzisiaj regularnie domaga\u0142o si\u0119 mojej uwagi?\u201d, to zupe\u0142nie inna lista. Mog\u0105 si\u0119 na niej znale\u017a\u0107 rzeczy, kt\u00f3rych nigdy nie wpisa\u0142aby\u015b do kalendarza: powiadomienia, ha\u0142as, kilka r\u00f3wnoleg\u0142ych rozm\u00f3w, martwienie si\u0119 czym\u015b, cz\u0119ste sprawdzanie telefonu, konieczno\u015b\u0107 podejmowania drobnych decyzji, przerywanie jednej czynno\u015bci drug\u0105. Nie musisz od razu niczego z tym robi\u0107. Najpierw zobacz, co tam w\u0142a\u015bciwie jest.<\/p>\n
We\u017a kartk\u0119 albo otw\u00f3rz pust\u0105 notatk\u0119. Pomy\u015bl o dzisiejszym dniu i nie zapisuj obowi\u0105zk\u00f3w. Zamiast tego wypisz rzeczy, kt\u00f3re wielokrotnie zabiera\u0142y kawa\u0142ek Twojej uwagi. Mo\u017cesz przyjrze\u0107 si\u0119 kilku obszarom: otoczeniu, telefonom i informacjom, kontaktom z lud\u017ami, rzeczom wymagaj\u0105cym decyzji oraz sprawom, kt\u00f3re pozostawa\u0142y z ty\u0142u g\u0142owy. Przy ka\u017cdej zapisanej rzeczy zadaj sobie jedno pytanie: \u201ePo kontakcie z tym mam wi\u0119cej, tyle samo czy mniej przestrzeni?\u201d. Nie chodzi o ocen\u0119, czy co\u015b jest dobre albo z\u0142e. Rozmowa z blisk\u0105 osob\u0105 mo\u017ce jednego dnia dawa\u0107 Ci energi\u0119, a innego by\u0107 kolejnym obci\u0105\u017ceniem. Muzyka mo\u017ce pomaga\u0107 Ci si\u0119 wyciszy\u0107 albo by\u0107 dok\u0142adnie tym d\u017awi\u0119kiem, kt\u00f3rego masz ju\u017c za du\u017co. Telefon mo\u017ce dawa\u0107 chwil\u0119 przyjemno\u015bci albo sprawia\u0107, \u017ce po trzydziestu minutach czujesz jeszcze wi\u0119kszy chaos. Na ko\u0144cu sp\u00f3jrz na swoj\u0105 list\u0119. Nie wybieraj pi\u0119ciu rzeczy do zmiany. Wybierz jedn\u0105. Mo\u017ce przez dwadzie\u015bcia minut telefon zostanie w innym pokoju. Mo\u017ce wr\u00f3cisz z pracy bez podcastu w s\u0142uchawkach. Mo\u017ce zamkniesz jedn\u0105 niedoko\u0144czon\u0105 spraw\u0119. A mo\u017ce \u015bwiadomie zdecydujesz, \u017ce przez najbli\u017csze p\u00f3\u0142 godziny nie b\u0119dziesz dostarcza\u0107 sobie niczego nowego. Potem sprawd\u017a, jak si\u0119 czujesz. Nie po to, \u017ceby stworzy\u0107 kolejn\u0105 zasad\u0119, kt\u00f3rej trzeba przestrzega\u0107. Po to, \u017ceby poznawa\u0107 w\u0142asne zasoby.<\/p>\n
To chyba najwa\u017cniejsza rzecz, kt\u00f3r\u0105 warto zabra\u0107 z tego tematu. Nie zawsze mo\u017cesz oceni\u0107 koszt dnia, patrz\u0105c na liczb\u0119 wykonanych zada\u0144. Czasami najbardziej m\u0119cz\u0105cy nie jest jeden du\u017cy obowi\u0105zek, lecz dziesi\u0105tki ma\u0142ych rzeczy, kt\u00f3re przez wiele godzin prosz\u0105 o odrobin\u0119 Twojej uwagi. Dlatego nast\u0119pnym razem, kiedy wieczorem pomy\u015blisz: \u201ePrzecie\u017c nic dzisiaj nie zrobi\u0142am, dlaczego jestem taka zm\u0119czona?\u201d, spr\u00f3buj nie ko\u0144czy\u0107 na pierwszej cz\u0119\u015bci tego zdania. Zapytaj: \u201eCo dzisiaj ca\u0142y czas czego\u015b ode mnie chcia\u0142o?\u201d. <\/strong>Odpowied\u017a mo\u017ce powiedzie\u0107 Ci o Twoich zasobach znacznie wi\u0119cej ni\u017c lista wykonanych zada\u0144.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" S\u0105 takie dni, po kt\u00f3rych trudno zrozumie\u0107 w\u0142asne zm\u0119czenie. Patrzysz na to, co zrobi\u0142a\u015b, i w\u0142a\u015bciwie nie widzisz niczego szczeg\u00f3lnego. Nie mia\u0142a\u015b wyj\u0105tkowo du\u017co pracy. Nie za\u0142atwia\u0142a\u015b dziesi\u0119ciu spraw. Mo\u017ce nawet spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 dnia sp\u0119dzi\u0142a\u015b w domu. A mimo to wieczorem czujesz, jakby kto\u015b wyci\u0105gn\u0105\u0142 z Ciebie ca\u0142\u0105 energi\u0119. Wtedy \u0142atwo pojawia si\u0119 my\u015bl: \u201ePrzecie\u017c […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-704","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","entry"],"yoast_head":"\n