Pope\u0142niasz drobny b\u0142\u0105d. Zapominasz odpisa\u0107 na wa\u017cn\u0105 wiadomo\u015b\u0107. Mylisz si\u0119 w pracy. Odk\u0142adasz co\u015b, co mia\u0142a\u015b zrobi\u0107. M\u00f3wisz co\u015b, czego chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej \u017ca\u0142ujesz. I zanim zd\u0105\u017cysz zastanowi\u0107 si\u0119 nad tym, co w\u0142a\u015bciwie si\u0119 wydarzy\u0142o, w Twojej g\u0142owie pojawia si\u0119 komentarz: \u201eJak mog\u0142am by\u0107 taka g\u0142upia?\u201d, \u201eZnowu wszystko zepsu\u0142am\u201d, \u201eJestem beznadziejna\u201d, \u201eNigdy nie potrafi\u0119 zrobi\u0107 niczego porz\u0105dnie\u201d. Co ciekawe, gdyby dok\u0142adnie ten sam b\u0142\u0105d pope\u0142ni\u0142a bliska Ci osoba, prawdopodobnie nie powiedzia\u0142aby\u015b jej tego samego. Nie spojrza\u0142aby\u015b na przyjaci\u00f3\u0142k\u0119, kt\u00f3ra zapomnia\u0142a o czym\u015b wa\u017cnym i nie powiedzia\u0142a: \u201eJeste\u015b kompletnie beznadziejna. Zawsze wszystko psujesz\u201d. Raczej zapyta\u0142aby\u015b, co si\u0119 sta\u0142o. Mo\u017ce powiedzia\u0142aby\u015b, \u017ce faktycznie pope\u0142ni\u0142a b\u0142\u0105d, ale przecie\u017c mo\u017ce go naprawi\u0107. By\u0107 mo\u017ce wsp\u00f3lnie zastanowi\u0142yby\u015bcie si\u0119, co zrobi\u0107 nast\u0119pnym razem. Dlaczego wi\u0119c w rozmowie ze sob\u0105 tak \u0142atwo przekraczamy granic\u0119, kt\u00f3rej prawdopodobnie nie przekroczyliby\u015bmy w rozmowie z kim\u015b, na kim nam zale\u017cy?<\/p>\n
Wewn\u0119trzny krytyk nie zawsze brzmi jak krytyka<\/strong><\/p>\n Wewn\u0119trzny krytyk nie musi m\u00f3wi\u0107: \u201eJeste\u015b beznadziejna\u201d. Czasami jest znacznie bardziej subtelny. Mo\u017ce brzmie\u0107 jak wymaganie od siebie: \u201ePowinnam by\u0142a zrobi\u0107 wi\u0119cej\u201d. Jak odpowiedzialno\u015b\u0107: \u201eNie mog\u0119 sobie pozwala\u0107 na takie b\u0142\u0119dy\u201d. Jak ambicja: \u201eMusz\u0119 si\u0119 bardziej postara\u0107\u201d. Albo nawet jak pr\u00f3ba motywowania siebie: \u201eJak sobie odpuszcz\u0119, to ju\u017c kompletnie si\u0119 rozleniwi\u0119\u201d. I w\u0142a\u015bnie dlatego tak \u0142atwo pomyli\u0107 samokrytyk\u0119 z czym\u015b, co ma nam s\u0142u\u017cy\u0107. Mo\u017cemy mie\u0107 poczucie, \u017ce je\u015bli przestaniemy siebie cisn\u0105\u0107, zaczniemy sobie pob\u0142a\u017ca\u0107. \u017be je\u015bli po b\u0142\u0119dzie nie zrobimy sobie wewn\u0119trznej awantury, to niczego si\u0119 nie nauczymy. \u017be surowo\u015b\u0107 jest cen\u0105 odpowiedzialno\u015bci. Tyle \u017ce wymaganie od siebie i atakowanie siebie to nie to samo. Mo\u017cesz oczekiwa\u0107 od siebie punktualno\u015bci i jednocze\u015bnie nie nazywa\u0107 siebie beznadziejn\u0105, kiedy si\u0119 sp\u00f3\u017anisz. Mo\u017cesz chcie\u0107 dobrze wykonywa\u0107 swoj\u0105 prac\u0119 i nie podwa\u017ca\u0107 ca\u0142ej swojej warto\u015bci po jednej pomy\u0142ce. Mo\u017cesz uzna\u0107, \u017ce zachowa\u0142a\u015b si\u0119 wobec kogo\u015b nie w porz\u0105dku, przeprosi\u0107 i spr\u00f3bowa\u0107 nast\u0119pnym razem zareagowa\u0107 inaczej, bez dochodzenia do wniosku, \u017ce jeste\u015b z\u0142ym cz\u0142owiekiem.<\/p>\n \u201eZrobi\u0142am co\u015b \u017ale\u201d i \u201ejestem beznadziejna\u201d to dwie r\u00f3\u017cne informacje<\/strong><\/p>\n Problem zaczyna si\u0119 cz\u0119sto w bardzo kr\u00f3tkim momencie pomi\u0119dzy wydarzeniem a interpretacj\u0105. Faktem mo\u017ce by\u0107: \u201eNie przygotowa\u0142am si\u0119 wystarczaj\u0105co do spotkania\u201d. Krytyk dodaje: \u201eJestem niekompetentna\u201d. Faktem mo\u017ce by\u0107: \u201eNie zrobi\u0142am dzisiaj tego, co zaplanowa\u0142am\u201d. Krytyk dopowiada: \u201eNie mam \u017cadnej dyscypliny\u201d. Faktem mo\u017ce by\u0107: \u201e\u0179le odpowiedzia\u0142am w tej rozmowie\u201d. Po chwili pojawia si\u0119: \u201eZawsze wszystko psuj\u0119\u201d. Pierwsze zdanie opisuje konkretn\u0105 sytuacj\u0119 lub zachowanie. Drugie zaczyna opisywa\u0107 Ciebie. I ta r\u00f3\u017cnica jest ogromna, poniewa\u017c z informacj\u0105 \u201enie przygotowa\u0142am si\u0119 wystarczaj\u0105co\u201d mo\u017cna co\u015b zrobi\u0107. Mo\u017cesz zastanowi\u0107 si\u0119, dlaczego tak si\u0119 sta\u0142o, czego zabrak\u0142o i jak przygotowa\u0107 si\u0119 nast\u0119pnym razem. Co w\u0142a\u015bciwie masz zrobi\u0107 z informacj\u0105 \u201ejestem beznadziejna\u201d? Ona nie wskazuje kolejnego kroku. Nie m\u00f3wi, czego potrzebujesz. Nie pomaga naprawi\u0107 b\u0142\u0119du. Jest ocen\u0105, kt\u00f3ra bardzo \u0142atwo zamyka rozmow\u0119 zamiast prowadzi\u0107 do rozwi\u0105zania.<\/p>\n Gdzie ko\u0144czy si\u0119 wymaganie od siebie?<\/strong><\/p>\n Nie chodzi o to, \u017ceby przesta\u0107 zauwa\u017ca\u0107 w\u0142asne b\u0142\u0119dy. Rozw\u00f3j bez informacji zwrotnej by\u0142by bardzo trudny. Czasami naprawd\u0119 robimy co\u015b \u017ale. Czasami zawodzimy. Czasami podejmujemy decyzj\u0119, kt\u00f3rej p\u00f3\u017aniej \u017ca\u0142ujemy. Czasami mog\u0142y\u015bmy zrobi\u0107 co\u015b lepiej. Pr\u00f3ba zamienienia ka\u017cdej takiej sytuacji w \u201ewszystko jest w porz\u0105dku\u201d nie by\u0142aby ani szczera, ani szczeg\u00f3lnie pomocna. Granica przebiega gdzie indziej. Konstruktywne wymaganie odnosi si\u0119 do konkretnego zachowania: \u201eNie dotrzyma\u0142am terminu\u201d. Samokrytyka przechodzi do oceny osoby: \u201eJestem nieodpowiedzialna\u201d. Konstruktywne wymaganie pozwala szuka\u0107 informacji: \u201eCo sprawi\u0142o, \u017ce nie zd\u0105\u017cy\u0142am?\u201d. Krytyk cz\u0119sto wydaje wyrok: \u201eBo oczywi\u015bcie znowu nie potrafi\u0142am si\u0119 ogarn\u0105\u0107\u201d. Konstruktywna refleksja zostawia mo\u017cliwo\u015b\u0107 kolejnego kroku: \u201eNast\u0119pnym razem zaczn\u0119 wcze\u015bniej albo ustal\u0119 bardziej realistyczny termin\u201d. Niszczycielska krytyka cz\u0119sto generalizuje: \u201eJa zawsze taka jestem\u201d. Warto wi\u0119c nie pyta\u0107 wy\u0142\u0105cznie: \u201eCzy jestem wobec siebie wymagaj\u0105ca?\u201d, ale r\u00f3wnie\u017c: \u201eCo moje wymagania robi\u0105 dalej?\u201d. Czy pomagaj\u0105 mi zobaczy\u0107 problem i co\u015b zmieni\u0107? Czy po prostu dok\u0142adaj\u0105 kolejn\u0105 warstw\u0119 cierpienia do sytuacji, kt\u00f3ra ju\u017c si\u0119 wydarzy\u0142a?<\/p>\n Krytyk te\u017c kosztuje zasoby<\/strong><\/p>\n Wyobra\u017a sobie, \u017ce rano pope\u0142ni\u0142a\u015b b\u0142\u0105d w pracy. Sam b\u0142\u0105d mo\u017ce wymaga\u0107 poprawienia i to ju\u017c kosztuje troch\u0119 czasu, uwagi oraz energii. Ale sprawa nie zawsze ko\u0144czy si\u0119 wraz z jego naprawieniem. Jeszcze podczas obiadu odtwarzasz sytuacj\u0119 w g\u0142owie. Po po\u0142udniu zastanawiasz si\u0119, co inni sobie o Tobie pomy\u015bleli. Wieczorem przypominasz sobie podobn\u0105 sytuacj\u0119 sprzed kilku miesi\u0119cy i zaczynasz budowa\u0107 z nich histori\u0119 o sobie: \u201eNo tak, przecie\u017c ja zawsze\u2026\u201d. Jeden b\u0142\u0105d dosta\u0142 w\u0142a\u015bnie kilka godzin dodatkowego \u017cycia. Dlatego w Your Way Up patrzymy na wewn\u0119trznego krytyka r\u00f3wnie\u017c przez pryzmat zasob\u00f3w. Pytanie nie brzmi wy\u0142\u0105cznie: \u201eCzy to, co do siebie m\u00f3wi\u0119, jest mi\u0142e?\u201d. Wa\u017cniejsze mo\u017ce by\u0107: \u201eCzy ten spos\u00f3b rozmowy ze sob\u0105 pomaga mi skuteczniej poradzi\u0107 sobie z sytuacj\u0105?\u201d. Je\u015bli odpowied\u017a brzmi \u201enie\u201d, warto sprawdzi\u0107, za co w\u0142a\u015bciwie p\u0142acisz swoj\u0105 uwag\u0105 i energi\u0105.<\/p>\n \u0141agodniejsze podej\u015bcie do siebie nie oznacza pob\u0142a\u017cania sobie<\/strong><\/p>\n To chyba jedna z najwa\u017cniejszych rzeczy w tym temacie. Alternatyw\u0105 dla \u201ejestem idiotk\u0105\u201d nie musi by\u0107 \u201enic si\u0119 nie sta\u0142o\u201d. Pomi\u0119dzy tymi dwiema skrajno\u015bciami istnieje ogromna przestrze\u0144. Mo\u017cesz powiedzie\u0107: \u201eTak, zawali\u0142am\u201d. Mo\u017cesz przeprosi\u0107. Mo\u017cesz poprawi\u0107 b\u0142\u0105d. Mo\u017cesz ponie\u015b\u0107 konsekwencje. Mo\u017cesz przyzna\u0107, \u017ce nast\u0119pnym razem chcesz zachowa\u0107 si\u0119 inaczej. To wszystko jest mo\u017cliwe bez obra\u017cania siebie. W psychologii badania nad samowsp\u00f3\u0142czuciem wskazuj\u0105, \u017ce bardziej wspieraj\u0105cy stosunek do siebie nie musi oznacza\u0107 rezygnacji z odpowiedzialno\u015bci czy motywacji do poprawy. Innymi s\u0142owy: nie trzeba wybiera\u0107 mi\u0119dzy rozwojem a traktowaniem siebie z szacunkiem. Mo\u017cna robi\u0107 jedno i drugie.<\/p>\n Zamiast wyroku spr\u00f3buj poszuka\u0107 informacji<\/strong><\/p>\n Kiedy nast\u0119pnym razem pope\u0142nisz b\u0142\u0105d, spr\u00f3buj na moment zatrzyma\u0107 histori\u0119, kt\u00f3r\u0105 zaczyna opowiada\u0107 o Tobie Krytyk, i wr\u00f3ci\u0107 do tego, co rzeczywi\u015bcie si\u0119 wydarzy\u0142o. Co jest faktem? Nie: \u201eJestem leniwa\u201d, tylko: \u201eNie zrobi\u0142am dzisiaj tego zadania\u201d. Nie: \u201eNie potrafi\u0119 utrzyma\u0107 \u017cadnej rutyny\u201d, tylko: \u201ePrzez ostatnie trzy dni nie zrobi\u0142am tego, co zaplanowa\u0142am\u201d. Nie: \u201eJestem fatalna w relacjach\u201d, tylko: \u201eW tej rozmowie powiedzia\u0142am co\u015b, czego teraz \u017ca\u0142uj\u0119\u201d. Dopiero wtedy mo\u017cna zada\u0107 kolejne pytanie: czego mog\u0119 si\u0119 z tego dowiedzie\u0107? Mo\u017ce plan by\u0142 nierealistyczny. Mo\u017ce zabrak\u0142o czasu. Mo\u017ce co\u015b odk\u0142ada\u0142a\u015b. Mo\u017ce by\u0142a\u015b zm\u0119czona. A mo\u017ce po prostu pope\u0142ni\u0142a\u015b b\u0142\u0105d i potrzebujesz nast\u0119pnym razem zrobi\u0107 co\u015b inaczej. Potem zostaje jeszcze jedno pytanie: jaki jest nast\u0119pny krok? Czasami b\u0119dzie nim przeproszenie kogo\u015b. Czasami poprawienie pracy. Czasami zmiana planu. Czasami zaakceptowanie konsekwencji. A czasami nic wi\u0119cej nie trzeba ju\u017c robi\u0107. To proste przej\u015bcie – fakt \u2192 wniosek \u2192 nast\u0119pny krok<\/strong> – pozwala zostawi\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 tam, gdzie jest potrzebna, bez dok\u0142adania do niej oceny ca\u0142ej siebie.<\/p>\n Czy powiedzia\u0142aby\u015b to samo komu\u015b bliskiemu?<\/strong><\/p>\n Mo\u017cesz te\u017c zrobi\u0107 prosty eksperyment. Przypomnij sobie ostatni b\u0142\u0105d, za kt\u00f3ry mocno siebie skrytykowa\u0142a\u015b. Przypomnij sobie dok\u0142adne s\u0142owa, kt\u00f3re wtedy pojawi\u0142y si\u0119 w Twojej g\u0142owie. A teraz wyobra\u017a sobie, \u017ce dok\u0142adnie t\u0119 sam\u0105 rzecz zrobi\u0142a osoba, kt\u00f3r\u0105 kochasz. Nie podobn\u0105. Dok\u0142adnie t\u0119 sam\u0105. Czy powiedzia\u0142aby\u015b jej to, co powiedzia\u0142a\u015b sobie? Je\u015bli nie, nie oznacza to automatycznie, \u017ce masz od teraz m\u00f3wi\u0107 sobie wy\u0142\u0105cznie mi\u0142e rzeczy. Zastan\u00f3w si\u0119 raczej, co powiedzia\u0142aby\u015b tej osobie, gdyby\u015b jednocze\u015bnie chcia\u0142a j\u0105 wesprze\u0107 i uczciwie nazwa\u0107 to, co zrobi\u0142a \u017ale. By\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie tam znajduje si\u0119 j\u0119zyk, kt\u00f3rego warto spr\u00f3bowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c w rozmowie ze sob\u0105.<\/p>\n Nie musisz wybiera\u0107 mi\u0119dzy wymaganiem od siebie a szacunkiem do siebie<\/strong><\/p>\n Mo\u017cesz mie\u0107 standardy. Mo\u017cesz by\u0107 ambitna. Mo\u017cesz oczekiwa\u0107 od siebie odpowiedzialno\u015bci. Mo\u017cesz zauwa\u017ca\u0107 swoje b\u0142\u0119dy, naprawia\u0107 je i wyci\u0105ga\u0107 z nich wnioski. Pytanie brzmi tylko, czy do tego procesu naprawd\u0119 potrzebujesz jeszcze siebie poni\u017cy\u0107. Wewn\u0119trzny krytyk czasami pr\u00f3buje przekona\u0107 nas, \u017ce bez niego przestaniemy si\u0119 rozwija\u0107. Tymczasem warto zacz\u0105\u0107 obserwowa\u0107 nie jego intencj\u0119, lecz efekt. Czy po jego komentarzu lepiej rozumiesz, co si\u0119 wydarzy\u0142o? Czy wiesz, co zrobi\u0107 nast\u0119pnym razem? Czy masz wi\u0119cej jasno\u015bci? A mo\u017ce masz po prostu mniej energii i kolejn\u0105 rzecz, z kt\u00f3r\u0105 musisz sobie poradzi\u0107 – w\u0142asny atak na siebie? Nast\u0119pnym razem, kiedy po b\u0142\u0119dzie pojawi si\u0119 \u201ejestem beznadziejna\u201d, spr\u00f3buj nie walczy\u0107 z tym zdaniem ani nie zast\u0119powa\u0107 go na si\u0142\u0119 czym\u015b pozytywnym. Zatrzymaj si\u0119 i zapytaj: co konkretnie zrobi\u0142am \u017ale, czego mog\u0119 si\u0119 z tego dowiedzie\u0107 i co mog\u0119 zrobi\u0107 dalej? B\u0142\u0105d mo\u017ce zosta\u0107 b\u0142\u0119dem. Nie musi stawa\u0107 si\u0119 definicj\u0105 Ciebie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pope\u0142niasz drobny b\u0142\u0105d. Zapominasz odpisa\u0107 na wa\u017cn\u0105 wiadomo\u015b\u0107. Mylisz si\u0119 w pracy. Odk\u0142adasz co\u015b, co mia\u0142a\u015b zrobi\u0107. M\u00f3wisz co\u015b, czego chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej \u017ca\u0142ujesz. I zanim zd\u0105\u017cysz zastanowi\u0107 si\u0119 nad tym, co w\u0142a\u015bciwie si\u0119 wydarzy\u0142o, w Twojej g\u0142owie pojawia si\u0119 komentarz: \u201eJak mog\u0142am by\u0107 taka g\u0142upia?\u201d, \u201eZnowu wszystko zepsu\u0142am\u201d, \u201eJestem beznadziejna\u201d, \u201eNigdy nie potrafi\u0119 zrobi\u0107 niczego […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-708","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","entry"],"yoast_head":"\n